Tháng 9/2026, nhiều chính sách mới quy định tại các Luật, Nghị định và Thông tư chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực trong đời sống và hoạt động quản lý nhà nước như: tiếp cận thông tin, định danh điện tử và định danh địa điểm, xử phạt vi phạm hành chính trong lao động, bảo hiểm xã hội, thể thao, xuất nhập cảnh và nhiều lĩnh vực khác.        

1. Luật Tiếp cận thông tin của Quốc hội, số 01/2026/QH16 ban hành ngày 23/4/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026

Luật Tiếp cận thông tin 2026 thay thế  Luật Tiếp cận thông tin 2016 quy định chi tiết thông tin công dân được tiếp cận, thông tin công dân không được tiếp cận, có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Theo quy định Điều 15 Luật Tiếp cận thông tin 2026 những thông tin công dân không được tiếp cận, bao gồm:

- Thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước;

- Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình. Trừ trường hợp, thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật của cá nhân, gia đình được tiếp cận trong trường hợp được cá nhân đó, thành viên trong gia đình đồng ý;

- Bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Trừ trường hợp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh được tiếp cận trong trường hợp chủ sở hữu bí mật kinh doanh đó đồng ý;

- Thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng, gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp hoặc tài sản của cơ quan, tổ chức hoặc người khác;

- Thông tin thuộc bí mật công tác do cơ quan, đơn vị xác định;

- Thông tin về cuộc họp nội bộ của cơ quan, đơn vị; tài liệu do cơ quan, đơn vị soạn thảo cho công việc nội bộ.

2. Nghị định số 301/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/7/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 của Chính phủ quy định về việc thực hiện liên thông điện tử 02 nhóm thủ tục hành chính: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026

Chính phủ bổ sung thủ tục cấp thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi vào quy trình thực hiện liên thông điện tử tại Điều 1 Nghị định số 301/2026/NĐ-CP.

Theo đó, quy trình liên thông điện tử không còn chỉ bao gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi như trước đây mà được bổ sung thêm thủ tục cấp thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Đồng thời, khi nộp hồ sơ trực tuyến, nếu người đại diện hợp pháp có nhu cầu cấp thẻ Căn cước cho trẻ thì chỉ cần lựa chọn ngay trên tờ khai.

Đối với trẻ dưới 6 tuổi, cơ quan quản lý Căn cước không thu nhận thông tin nhận dạng và thông tin sinh trắc học, đồng thời thời hạn giải quyết thủ tục cấp thẻ Căn cước được quy định không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ điện tử.

 3. Nghị định số 326/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 19/8/2026 của Chính phủ quy định về địa danh địa điểm, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026

Đây là nội dung đáng chú ý được nêu tại Nghị định số 326/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 326/2026/NĐ-CP, định danh địa điểm là hoạt động thu thập, tạo lập dữ liệu và cấp mã định danh cho một địa điểm nhằm phân biệt địa điểm này với địa điểm khác. 

Trong đó, địa điểm được định danh gồm thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh, các cấu trúc vật lý và những đối tượng khác…

Khoản 1 Điều 3 Nghị định quy định mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất. Về cấu trúc mã định danh địa điểm, theo Điều 4 Nghị định số 326/2026/NĐ-CP, mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập.

Mỗi địa điểm được gắn một mã riêng biệt, không trùng lặp, bảo đảm khả năng mở rộng, liên kết, tích hợp, kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

 4. Nghị định số 320/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 13/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 69/2024/NĐ-CP ngày 25/6/2024 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử, có hiệu lực thi hành từ ngày 28/9/2026

Khoản 2 Điều 20 Nghị đinh số 320/2026/NĐ-CP đã bổ sung danh mục giấy tờ cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tích hợp, cập nhật trên Ứng dụng định danh quốc gia vào Phụ lục Nghị đinh số 320/2026/NĐ-CP:

• Danh mục 1: Giấy tờ cấp cho cá nhân tích hợp, cập nhật trên Ứng dụng định danh quốc gia (gồm 66 loại giấy tờ);

• Danh mục 2: Giấy tờ cấp cho cơ quan, tổ chức tích hợp, cập nhật trên Ứng dụng định danh quốc gia (gồm 140 loại giấy tờ).

Theo Nghị định số 320/2026/NĐ-CP, từ ngày 28/9/2026, “tài khoản hưởng an sinh xã hội” được quy định là thông tin định danh trên Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), cho phép tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp.

Đây là điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 320/2026/NĐ-CP. Trước đó, việc liên kết tài khoản ngân hàng với VNeID đã được triển khai để phục vụ chi trả các khoản hỗ trợ, an sinh xã hội. Từ ngày 28/9/2026, cơ chế này được quy định cụ thể hơn trong pháp luật về định danh và xác thực điện tử.

Mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân chỉ được tích hợp một tài khoản thanh toán hoặc ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động chính chủ, có thông tin trùng khớp với tài khoản định danh điện tử để hưởng an sinh xã hội.

5. Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15/7/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, có hiệu lực thi hành từ ngày 10/9/2026

Nghị định này quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm hành chính, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, việc thi hành các hình thức xử phạt vi phạm hành chính, biện pháp khắc phục hậu quả trong các lĩnh vực sau đây:

- Lao động, bao gồm: việc làm, tuyển dụng và quản lý lao động; điều kiện lao động và quan hệ lao động; an toàn, vệ sinh lao động; tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở;

 - Bảo hiểm xã hội;

- Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Nghị định quy định phạt tiền từ 50-75 triệu đồng đối với một trong các hành vi: lôi kéo; dụ dỗ; hứa hẹn; quảng cáo gian dối hoặc thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động hoặc để tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

6. Nghị định số 292/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 22/7/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, có hiệu lực thi hành từ ngày 05/9/2026

Nghị định cấm nhập khẩu các sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bởi hành vi cưỡng bức lao động từ các doanh nghiệp, quốc gia, vùng lãnh thổ phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

7. Nghị định số 302/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 01/8/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/9/2026

Nghị định quy định doanh nghiệp đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Là doanh nghiệp thành lập tại Việt Nam, trường hợp là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tổng tỷ lệ vốn góp của các nhà đầu tư nước ngoài không được quá 49%.

- Vốn điều lệ từ 1.500 tỷ đồng trở lên.

- Có hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý, vận hành an toàn, ổn định và bảo mật.

- Có mô hình, tổ chức hoạt động của Sở giao dịch hàng hóa và có giải pháp, lộ trình niêm yết hàng hóa sản xuất tại Việt Nam.

- Có Dự thảo Điều lệ hoạt động đáp ứng quy định tại Điều 13 Nghị định này.

8. Nghị định số 284/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 16/7/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026

Khoản 1 Điều 4 Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm là 200 triệu đồng đối với tổ chức, 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Trong đó, đối với các vi phạm về tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, tại khoản 4 Điều 7 Nghị định quy định phạt tiền từ 180-200 triệu đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau:

- Thực hiện hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa;

- Quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.

Mức phạt tiền quy định trên được áp dụng đối với tổ chức. Trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như của tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.

9. Thông tư số 110/2026/TT-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 28/7/2026 bãi bỏ toàn bộ một số Thông tư và Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính trong lĩnh vực thuế, có hiệu lực thi hành từ ngày 12/9/2026         

Thông tư số 110/2026/BTC chính thức bãi bỏ toàn bộ 22 Thông tư và 03 Quyết định do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành trong lĩnh vực thuế. Động thái này nhằm rà soát, tinh gọn hệ thống văn bản pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ với Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các Luật Thuế sửa đổi, bổ sung mới ban hành. 

Theo đó, Thông tư bãi bỏ các văn bản hướng dẫn về ưu đãi thuế không còn phù hợp, bao gồm ưu đãi thuế doanh nghiệp phần mềm; chính sách hỗ trợ vùng nguyên liệu, chế biến nông - lâm - thủy sản; cùng các quy định cũ về thuế sử dụng đất nông nghiệp và thuế tài nguyên.

Thông tư cũng bãi bỏ các văn bản về cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, cấp mã số doanh nghiệp và tem rượu để cập nhật theo các quy chuẩn quản lý hiện hành.