Tháng 7/2026 là thời điểm tròn 01 năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp đạt được nhiều kết quả tích cực cũng là thời điểm nhiều chính sách mới quan trọng có hiệu lực. Đặc biệt, có tới 29 Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 cùng 76 Nghị định và hàng loạt thông tư hướng dẫn thi hành. Trong đó, nổi bật là chính sách về tăng lương cơ sở, tăng lương hưu và trợ cấp, viên chức, tư pháp, dân số, an ninh mạng, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và rất nhiều quy định mới đáng chú ý khác.

1. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp của Quốc hội, số 107/2025/QH15 ban hành ngày 05/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026

Luật này sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2009, sửa đổi và bổ sung một số nội dung như: chuyển giao nhiệm vụ quản lý lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an (quy định tại điểm c khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp); công nhận Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý (quy định tại khoản 17 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp); rút ngắn thời hạn cấp Phiếu lý lịch tư pháp (quy định tại khoản 19 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp);…. 

2. Luật An ninh mạng của Quốc hội, số 116/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026

Luật An ninh mạng 2025 đã quy định nhiều hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng bị cấm tuyệt đối tại Điều 7. Trong đó, có thể kể đến:

- Kích động, kêu gọi, đe dọa, gây chia rẽ, sử dụng bạo lực hoặc tổ chức tụ tập đông người gây rối an ninh, trật tự, cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức, người thi hành công vụ;

- Xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình, đời sống riêng tư; nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép trên không gian mạng; 

- Sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật;

- Hướng dẫn, xúi giục, lôi kéo người khác thực hiện hành vi phạm tội hoặc vi phạm pháp luật…

Ngay sau đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 174/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định xử phạt hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin có hiệu lực thi hành từ ngày 10/7/2026.

Đáng chú ý, có thể kể đến một số mức phạt tiền áp dụng cho các hành vi vi phạm trên không mạng xã hội như:

- Lưu trữ, truyền đưa thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc hoặc nội dung gây hoang mang trong nhân dân có thể bị phạt từ 50 - 70 triệu đồng.

- Lợi dụng mạng xã hội để cung cấp hoặc chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng…

3. Luật Dân số của Quốc hội, số 113/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026

Tại khoản 1 Điều 29 Luật Dân số năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động năm 2019 về chế độ nghỉ thai sản như sau:

- Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.

- Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng.

Ngoài ra, điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số năm 2025, lao động nam được nghỉ 10 ngày khi vợ sinh con. Trong khi quy định cũ là nghỉ theo chế độ BHXH, số ngày nghỉ phụ thuộc trường hợp sinh (thường, mổ, sinh nhiều con…)…

 4. Luật Viên chức của Quốc hội, số 129/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026

Tại Điều 1 Luật Viên chức năm 2025 quy định: Viên chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập và từ các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

Điều 17 Luật Viên chức năm 2025 đã bổ sung hình thức tiếp nhận vào làm viên chức không qua thi tuyển đối với một số đối tượng như chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, năng khiếu đặc biệt hoặc người có kinh nghiệm phù hợp với vị trí việc làm. Cụ thể:

- Chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, năng khiếu đặc biệt, người có kinh nghiệm phù hợp;

- Người đang ký hợp đồng làm công việc tại đơn vị sự nghiệp công lập;

- Các đối tượng khác theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực.

Điều kiện là phải đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm được tuyển dụng.

Ngoài ra, theo khoản 1 Điều 35 Luật Viên chức năm 2025 đã nêu rõ hình thức cách chức áp dụng với viên chức quản lý thay vì liệt kê các hình thức kỷ luật viên chức như trước đây gồm: Khiển trách, cảnh cáo, cách chức và buộc thôi việc.

5. Luật Tương trợ tư pháp về dân sự của Quốc hội, số 102/2025/QH15, ban hành ngày 26/11/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025

Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025 thay thế Luật Tương trợ tư pháp năm 2007, trừ trường hợp chuyển tiếp quy định tại khoản 1 Điều 38 của Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025 , Điều 45 của Luật Dẫn độ, Điều 48 của Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù và khoản 1 Điều 42 của Luật Tương trợ tư pháp về hình sự.

 Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025 quy định nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện tương trợ tư pháp về dân sự giữa Việt Nam với nước ngoài; trách nhiệm của các cơ quan nhà nước Việt Nam trong tương trợ tư pháp về dân sự.

6. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo của Quốc hội, số 136/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến bên cạnh tiếp công dân trực tiếp; Làm rõ thẩm quyền giải quyết tố cáo của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền; Bổ sung các trường hợp tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại;…

7. Nghị định số 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, ban hành ngày 15/5/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 và Nghị định số 162/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, ban hành ngày 15/5/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026   

Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định số 161/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, chính thức tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 01/7/2026. Việc điều chỉnh tăng lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 sẽ kéo theo mức lương của nhiều nhóm đối tượng tăng tương ứng theo hệ số lương hiện hưởng. 

Tại khoản 2 Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định: Từ ngày 01/7/2026, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng theo quy định tại khoản 2 Điều 1 của Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, sau khi điều chỉnh theo quy định tại khoản 1 Điều 2 số 162/2026/NĐ-CP, có mức hưởng thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng thì được điều chỉnh như sau:

- Tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng bằng hoặc thấp hơn 3.500.000 đồng/người/tháng;

- Tăng lên bằng 3.800.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng cao hơn 3.500.000 đồng/người/tháng nhưng thấp hơn 3.800.000 đồng/người/tháng.

8. Nghị định số 233/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026 quy định về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2026

Nghị định quy định việc đánh giá, xếp loại chất lượng đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức phải căn cứ vào khung tiêu chí quy định tại Nghị định này và các tiêu chí cụ thể do cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền ban hành, được chấm tối đa 100 điểm.

Điểm theo dõi, đánh giá viên chức của năm được xác định căn cứ theo điểm theo dõi, đánh giá viên chức hằng tháng hoặc hằng quý, làm cơ sở xếp loại chất lượng viên chức.

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 233/2026/NĐ-CP, viên chức được xếp loại theo các mức:

1. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Đạt từ 90 điểm trở lên.

2. Hoàn thành tốt nhiệm vụ: Đạt từ 70 điểm đến dưới 90 điểm.

3. Hoàn thành nhiệm vụ: Đạt từ 50 điểm đến dưới 70 điểm.

4. Không hoàn thành nhiệm vụ thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Có kết quả theo dõi, đánh giá của năm dưới 50 điểm;

 b) Bị cấp có thẩm quyền kết luận có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"; vi phạm những điều đảng viên không được làm; vi phạm trách nhiệm nêu gương, ảnh hưởng xấu đến uy tín của bản thân và cơ quan, đơn vị nơi công tác;

c) Có hành vi vi phạm liên quan đến thực hiện nhiệm vụ bị kỷ luật bằng hình thức từ khiển trách trở lên trong năm đánh giá;

d) Tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền phụ trách, quản lý trực tiếp liên quan đến tham ô, tham nhũng, lãng phí và bị xử lý theo quy định của pháp luật (đối với viên chức quản lý).

Trường hợp cá nhân viên chức quản lý đã chủ động phát hiện, báo cáo và chỉ đạo xử lý kịp thời, khắc phục xong hậu quả thì cấp có thẩm quyền căn cứ vào hoàn cảnh, tính chất, hành vi, mức độ vi phạm, hậu quả, nguyên nhân và các yếu tố liên quan khác để xem xét, đánh giá, xếp loại bảo đảm khách quan, thận trọng, toàn diện và chịu trách nhiệm về quyết định của mình theo phân cấp.