Nghị định số 47/2023/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62/2017/NĐ-CP ngày 16/5/2017 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu giá tài sản - Bước tiến mới trong việc hoàn thiện thể chế pháp lý về đấu giá tài sản

Ngày 03/7/2023, Chính phủ ban hành Nghị định số 47/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 62/2017/NĐ-CP ngày 16/5/2017 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu giá tài sản. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2023. Nghị định số 47/2023/NĐ-CP gồm 3 điều, trong đó, Điều 1 Nghị định sửa đổi 06 Điều và bổ sung 02 Điều khoản của Nghị định số 62/2017/NĐ-CP quy định về tổ chức đấu giá bằng hình thức đấu giá trực tuyến nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, công bằng, khách quan trong hoạt động đấu giá tài sản, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về đấu giá tài sản trong bối cảnh chuyển đổi số.

Luật Đấu giá tài sản năm 2016 và Nghị định số 62/2017/NĐ-CP lần đầu tiên quy định một hình thức đấu giá mới, hiện đại, thông dụng trên thế giới, đó là hình thức đấu giá trực tuyến. Trong bối cảnh chuyển đổi số, hình thức đấu giá trực tuyến đã được sử dụng ở một số địa phương nhằm xử lý tài sản của các cơ quan, tổ chức nhanh chóng, hạn chế tối đa tình trạng thông đồng, dìm giá, “quân xanh, quân đỏ”, “xã hội đen”. Tính đến nay, cả nước đã có 12 tổ chức đấu giá tài sản được phê duyệt đủ điều kiện thực hiện theo hình thức đấu giá trực tuyến. Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đạt được, việc thực hiện đấu giá trực tuyến theo quy định của Nghị định số 62/2017/NĐ-CP đã phát sinh một số bất cập, hạn chế, không đảm bảo tính thống nhất trong thực tiễn tổ chức thực hiện như chưa quy định đầy đủ hình thức đấu giá trực tuyến hoàn toàn trên môi trường internet nên các tổ chức đấu giá tài sản lúng túng trong việc áp dụng, chưa có quy định về việc xây dựng và vận hành Trang thông tin đấu giá trực tuyến thống nhất trên phạm vi cả nước làm hạn chế việc áp dụng hình thức đấu giá này một cách rộng rãi, nhất là đối với đấu giá tài sản công, tài sản là quyền sử dụng đất có giá trị lớn.

Trong bối cảnh đó, Nghị định số 47/2023/NĐ-CP là bước tiến mới trong việc hoàn thiện thể chế pháp lý về đấu giá tài sản, khắc phục được những bất cập, vướng mắc về đấu giá trực tuyến quy định tại Nghị định số 62/2017/NĐ-CP, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số hiện nay.

Bài viết xin giới thiệu một số điểm mới của Nghị định số 47/2023/NĐ-CP ngày 03/7/2023 của Chính phủ như sau:

Thứ nhất, Nghị định số 47/2023/NĐ-CP sửa đổi quy định của Nghị định số 62/2017/NĐ-CP về trình tự tổ chức đấu giá bằng hình thức đấu giá trực tuyến

Nghị định số 62/2017/NĐ-CP chưa quy định đầy đủ hình thức đấu giá trực tuyến nên một số tổ chức đấu giá tài sản đã hướng dẫn người mua hồ sơ, nộp hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá trực tiếp hoặc qua đường bưu điện… Điều này phản ánh không đúng bản chất của hình thức đấu giá trực tuyến. Khắc phục bất cập này, Nghị định số 47/2023/NĐ-CP đã quy định trình tự đấu giá trực tuyến được thực hiện hoàn toàn qua môi trường internet.

Tổ chức đấu giá tài sản đăng tải Quy chế cuộc đấu giá, Thông báo công khai việc đấu giá, kèm theo danh mục tài sản, hình ảnh, tài liệu liên quan đến tài sản (nếu có) trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến. Người tham gia đấu giá mua hồ sơ tham gia đấu giá thì được cấp một tài khoản truy cập thông qua địa chỉ thư điện tử đã đăng ký.

Người tham gia đấu giá sử dụng tài khoản truy cập để được hướng dẫn cách thức nộp hồ sơ tham gia đấu giá trực tuyến, nộp tiền đặt trước thông qua các hình thức thanh toán trực tuyến, cách thức tham gia đấu giá, trả giá và các nội dung cần thiết khác khi tham gia Trang thông tin đấu giá trực tuyến.

Người tham gia đấu giá nộp hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá và tiền đặt trước hợp lệ thì được sử dụng tài khoản truy cập để tham gia cuộc đấu giá. Tổ chức đấu giá tài sản phân công đấu giá viên điều hành cuộc đấu giá trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến. Kết quả cuộc đấu giá trực tuyến được đăng công khai trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến và được gửi vào địa chỉ thư điện tử của người tham gia đấu giá đã đăng ký với tổ chức đấu giá tài sản ngay sau khi công bố người trúng đấu giá trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến.

Thứ hai, Nghị định số 47/2023/NĐ-CP bổ sung quy định về Trang thông tin đấu giá trực tuyến quốc gia thuộc Cổng thông tin đấu giá tài sản quốc gia và những quy định cụ thể về yêu cầu đối với Trang thông tin đấu giá trực tuyến. Cụ thể, Trang thông tin đấu giá trực tuyến phải: Công khai, minh bạch, không hạn chế truy cập, tiếp cận thông tin; Thời gian trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến là thời gian thực và là thời gian chuẩn trong đấu giá trực tuyến; Hoạt động ổn định, liên tục và phải đạt cấp độ 3 theo quy định pháp luật về bảo đảm an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ; Đáp ứng các yêu cầu về việc kết nối, tích hợp và chia sẻ dữ liệu thông qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia; yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, tiêu chuẩn công nghệ thông tin.

Đồng thời, Trang thông tin đấu giá trực tuyến có các chức năng nghiệp vụ tối thiểu như: Cho phép cá nhân, tổ chức đăng ký tài khoản tham gia đấu giá. Mỗi cá nhân, tổ chức được đăng ký duy nhất một tài khoản tham gia đấu giá, trả giá; Đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin của người tham gia đấu giá, tài khoản truy cập, việc tham gia trả giá, giá đã trả bằng mã định danh riêng; Hiển thị công khai, trung thực giá trả của người tham gia đấu giá; thực hiện ghi lại thông tin và truy xuất được lịch sử các giao dịch, mức giá được trả tại các cuộc đấu giá, việc rút lại giá đã trả và những thông tin cần thiết khác trong quá trình tổ chức đấu giá trên Trang thông tin đấu giá trực tuyến; Hiển thị liên tục trong suốt thời gian đấu giá mức giá cao nhất đã trả đối với phương thức trả giá lên và mức giá bằng giá khởi điểm hoặc giá đã giảm thấp nhất đối với phương thức đặt giá xuống để những người tham gia đấu giá có thể xem được; người đủ điều kiện tham gia đấu giá nhưng không tham gia cuộc đấu giá; Bảo đảm người tham gia đấu giá không thể nộp hồ sơ đăng ký tham gia đấu giá sau thời điểm kết thúc nộp hồ sơ; thực hiện việc trả giá sau thời điểm kết thúc cuộc đấu giá.

Thứ ba, Nghị định số 47/2023/NĐ-CP sửa đổi quy định về thẩm định điều kiện đối với Trang thông tin đấu giá trực tuyến của tổ chức đấu giá tài sản.