Tháng 3/2026 - tháng có ngày hội non sông (ngày 15/3/2026), cử tri cả nước sẽ thực hiện quyền làm chủ thông qua việc bầu chọn những đại diện ưu tú vào Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cũng là tháng có nhiều chính sách mới đáng chú ý có hiệu lực như các quy định về hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, trí tuệ nhân tạo (AI), đầu tư, hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, đăng ký cư trú cho người chưa thành niên,….

1. Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân số 121/2025QH15 của Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026

Luật này quy định về hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân; quyền và trách nhiệm của chủ thể giám sát, cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến hoạt động giám sát; việc bảo đảm hoạt động giám sát. 

Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân số 87/2015/QH13 hết hiệu lực kể từ ngày 01/3/2026. Đối với các hoạt động giám sát đang được triển khai thực hiện trước ngày 01/3/2026 thì tiếp tục áp dụng quy định của Luật số 87/2015/QH13. 

2. Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 của Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025 có hiệu lực thi hành từ 01/3/2026.

Trí tuệ nhân tạo (AI) được hiểu là việc thực hiện bằng điện tử các năng lực trí tuệ của con người như học tập, suy luận, nhận thức, phán đoán và hiểu ngôn ngữ tự nhiên. Luật này bao quát toàn bộ quá trình hình thành, phát triển của AI, từ thiết kế - huấn luyện - kiểm thử đến cung cấp cho thị trường và sử dụng trong các hoạt động nghề nghiệp, thương mại, dịch vụ. 

Theo Điều 4 Luật này, AI phải lấy con người làm trung tâm, bảo đảm quyền con người, quyền riêng tư, an ninh quốc gia và tuân thủ pháp luật. Đồng thời, AI không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người. Người vận hành luôn phải giữ quyền kiểm soát và khả năng can thiệp vào mọi quyết định do hệ thống AI tạo ra, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống và an ninh dữ liệu.

Điều 7 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 quy định một danh mục nghiêm ngặt các hành vi bị cấm nhằm bảo vệ an ninh, quyền con người và lợi ích chung. Trong đó, đáng chú ý là cấm mọi hành vi lợi dụng hoặc chiếm đoạt hệ thống AI để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đặc biệt, nghiêm cấm phát triển hoặc sử dụng AI nhằm lừa dối, thao túng nhận thức, hoặc gây tổn hại nghiêm trọng đến con người và xã hội…

3. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 của Quốc hội ban hành ngày 11/12/2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026

Từ ngày 01/3/2026, cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cụ thể theo quy định tại phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025 như:

- Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động;

- Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa đã qua sử dụng…

 4. Nghị định số 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/12/2025 quy định về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026

Từ ngày 01/3/2026, quản lý bất động sản theo mã định danh điện tử, đây là quy định mới tại Nghị định số 357/2025/NĐ-CP về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Theo đó, tại khoản 5 Điều 3 Nghị định số 357/2025/NĐ-CP, mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản bao gồm nhà ở và phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng. Đây là chuỗi ký tự số và chữ tối đa không quá 40 ký tự được cấp riêng cho mỗi căn nhà (chung cư, riêng lẻ) hoặc bất động sản trong công trình xây dựng được quản lý trong hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và bất động sản.

Trong đó, Sở Xây dựng thực hiện gắn thông tin mã định danh điện tử sản phẩm bất động sản là nhà ở với các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn cùng thời điểm ban hành văn bản thông báo về nhà ở đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai.

Ngoài ra, Nghị định này còn quy định về:

- Mã định danh điện tử của đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư.

-  Mã định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản.

-  Mã định danh điện tử của cá nhân được thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở.

5. Nghị định số 58/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 13/02/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định liên quan đến quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; quản lý và sử dụng con dấu; quản lý, sử dụng pháo; quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, Luật Căn cước, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/3/2026

Nghị định số 58/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung một số quy định về đăng ký cư trú cho người chưa thành niên.

Theo quy định mới, trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú tại nơi thường trú, nơi tạm trú của cha, mẹ hoặc cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thì cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú.

Trường hợp người chưa thành niên đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú tại nơi thường trú, nơi tạm trú không phải là nơi thường trú, nơi tạm trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ thì cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ thực hiện kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Trường hợp người chưa thành niên được Tòa án quyết định giao cho cha hoặc mẹ chăm sóc, nuôi dưỡng thì người được giao chăm sóc, nuôi dưỡng kê khai, xác nhận ý kiến vào Tờ khai thay đổi thông tin cư trú.

6. Nghị định số 03/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 09/01/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026

Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định quỹ xã hội, quỹ từ thiện có nghĩa vụ công khai các khoản đóng góp, tài sản đã tiếp nhận và kết quả sử dụng trên phương tiện thông tin đại chúng trước ngày 31/3 hằng năm.

Đồng thời, quỹ hoạt động trong lĩnh vực nào thì chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước về ngành, lĩnh vực đó và chỉ thực hiện tài trợ, hỗ trợ trong phạm vi hoạt động theo điều lệ, trừ trường hợp tham gia hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, khẩn cấp.

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026; thay thế Nghị định số 93/2019/NĐ-CP ngày 25/11/2019 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý quỹ xã hội, quỹ từ thiện và Nghị định số 136/2024/NĐ-CP ngày 23/10/2024 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 93/2019/NĐ-CP./.