Nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật mới về tổ chức chính quyền địa phương và kiện toàn bộ máy hành chính tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 2152/QĐ-UBND ngày 09/6/2026 về việc quy định khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã trên địa bàn thành phố. Đây là một bước đi chiến lược mang tính đột phá của thành phố cảng trong tiến trình cải cách hành chính, phân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận cấu thành, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân từ cơ sở.

Cơ sở pháp lý vững chắc và định hướng tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở

Quyết định số 2152/QĐ-UBND được ban hành dựa trên hệ thống cơ sở pháp lý chặt chẽ và cập nhật nhất của quy định pháp luật hiện hành. Trước hết, văn bản căn cứ vào Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 16/6/2025 nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp tối cao trong việc tổ chức các cấp chính quyền. Tiếp đó, quyết định được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật cốt lõi của Chính phủ bao gồm Nghị định số 150/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã, cùng Nghị định số 370/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 150/2025/NĐ-CP. Đặc biệt, phương án khung số lượng và tên gọi các phòng chuyên môn này đã thông qua sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng bộ thành phố, cụ thể là căn cứ vào ý kiến thống nhất của Ban Thường vụ Thành ủy tại Thông báo số 422-TB/TU ngày 09/6/2026, cùng sự thẩm định chuyên môn của Sở Nội vụ tại Tờ trình số 391/TTr-SNV ban hành cùng ngày. Việc ban hành quyết định này khẳng định quyết tâm chính trị lớn của tập thể lãnh đạo thành phố trong việc đổi mới lề lối làm việc, chuẩn hóa cơ cấu tổ chức bộ máy ở cấp trực tiếp tiếp xúc và giải quyết nhu cầu của người dân. 

Quy định khung số lượng phòng chuyên môn đối với các đơn vị hành chính cấp xã

Tại Điều 1 của Quyết định, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã xác định rõ khung số lượng phòng chuyên môn, bao gồm các phòng chuyên môn trực thuộc và Trung tâm Phục vụ hành chính công, áp dụng cho toàn bộ các đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn thành phố. Cơ cấu tổ chức này được phân chia thành hai nhóm rõ rệt dựa trên tính chất đặc thù, quy mô và yêu cầu quản lý của từng địa phương. Nhóm thứ nhất quy định việc bố trí tổng số 05 phòng chuyên môn đối với 46 xã, phường và đặc khu chịu áp lực quản lý nhà nước lớn hoặc có tính chất hành chính đặc biệt. Nhóm thứ hai quy định việc bố trí 04 phòng chức năng thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã đối với 67 xã, phường còn lại trên địa bàn thành phố. Việc phân bổ định lượng một cách khoa học này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn nhân lực công chức hiện có mà còn khắc phục triệt để tình trạng cồng kềnh hoặc chồng chéo chức năng, bảo đảm mỗi đơn vị hành chính đều có đủ năng lực thực hiện trọn vẹn các nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh được cấp trên giao phó. 

Tên gọi, chức năng và nhiệm vụ chi tiết của các phòng chuyên môn cấp cơ sở

Đối với nhóm các đơn vị hành chính cấp xã được phép bố trí 05 phòng chuyên môn, Điều 2 của Quyết định quy định rất chi tiết về hệ thống tên gọi đi liền với chức năng tham mưu của các phòng, gồm: (1) Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, giữ vai trò tổng hợp, điều phối, chịu trách nhiệm tham mưu và giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước toàn diện về các lĩnh vực văn phòng, tư pháp và công tác đối ngoại tại địa phương; (2) Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường (đối với các địa phương vẫn còn hoạt động nông nghiệp) hoặc là Phòng Xây dựng và Môi trường (đối với các địa phương thuần đô thị, không có hoạt động nông nghiệp) với chức năng tham mưu quản lý nhà nước về lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp và môi trường tương ứng; (3) Phòng Kinh tế với chức năng tham mưu chuyên sâu cho Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc thực hiện quản lý nhà nước về các lĩnh vực tài chính, kế hoạch, công thương, khoa học và công nghệ; (4) Phòng Văn hóa - Xã hội có chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện công tác quản lý nhà nước các lĩnh vực liên quan mật thiết đến người dân là nội vụ, giáo dục và đào tạo, văn hóa, thông tin và y tế; (5) Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định tại Nghị định số 118/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 của Chính phủ về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại Bộ phận Một cửa và Cổng Dịch vụ công quốc gia, đồng thời được cập nhật các nội dung sửa đổi, bổ sung theo Nghị định số 367/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ. 

Đối với các xã, phường còn lại được bố trí 04 phòng chuyên môn, giữ nguyên tên gọi và chức năng nhiệm vụ theo đúng quy định của pháp luật hiện hành, ngoại trừ đặc khu Bạch Long Vĩ có quy định riêng. 

Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện và lộ trình ổn định bộ máy

Để quyết định nhanh chóng đi vào thực tiễn một cách đồng bộ, Ủy ban nhân dân thành phố đã quy định phân công trách nhiệm rất cụ thể cho từng cấp, từng ngành tại Điều 3. Đối với Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu có trách nhiệm căn cứ vào khung số lượng, tên gọi và chức năng đã được phê duyệt để khẩn trương xây dựng phương án, trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét, quyết định việc thành lập hoặc tổ chức lại các phòng chuyên môn theo đúng trình tự pháp luật. Đồng thời, các địa phương phải quy định cụ thể vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng phòng cho phù hợp với hướng dẫn của các bộ quản lý ngành, lĩnh vực và điều kiện thực tế địa phương. Đối với các sở, ngành cấp thành phố, văn bản yêu cầu các đơn vị này phải căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của mình để ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về chuyên môn, nghiệp vụ cho các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, bảo đảm sự thông suốt theo ngành dọc từ trung ương, thành phố đến cơ sở. 

Đối với Sở Nội vụ giữ vai trò là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm hướng dẫn Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến tổ chức bộ máy, quản lý biên chế và xây dựng đề án vị trí việc làm phù hợp với mô hình mới; phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan liên quan tham mưu, báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố khi cần điều chỉnh về khung số lượng, tên gọi, chức năng các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã.

Đồng thời, Sở Nội vụ có trách nhiệm đôn đốc, rà soát các đơn vị hành chính cấp xã được thành lập thêm 01 phòng chuyên môn và đi vào ổn định chậm nhất trước ngày 30/6/2026. 

Phụ lục chi tiết phân bổ các đơn vị hành chính cấp xã theo mô hình mới

Kèm theo Quyết định số 2152/QĐ-UBND là hai phụ lục chi tiết danh sách các đơn vị hành chính cấp xã được áp dụng các khung phòng chuyên môn tương ứng. Tại Phụ lục 1, 46 đơn vị hành chính cấp xã được bố trí mô hình 05 phòng chuyên môn gồm: Phường Hồng Bàng, phường Hồng An, phường Ngô Quyền, phường Gia Viên, phường Lê Chân, phường An Biên, phường Kiến An, phường Phù Liễn, phường Hải An, phường Đông Hải, phường Đồ Sơn, phường Dương Kinh, phường Hưng Đạo, phường An Dương, phường An Hải, phường An Phong, phường Thủy Nguyên, phường Thiên Hương, phường Hoà Bình, phường Nam Triệu, phường Bạch Đằng, phường Lưu Kiếm, phường Lê Ích Mộc, phường Hải Dương, phường Lê Thanh Nghị, phường Việt Hòa, phường Thành Đông, phường Tân Hưng, phường Thạch Khôi, phường Tứ Minh, phường Nhị Chiểu, phường Chu Văn An, phường Chí Linh, phường Trần Hưng Đạo, phường Trần Nhân Tông, phường Lê Đại Hành, xã Kiến Thụy, xã Kiến Hải, xã An Lão, xã Vĩnh Bảo, xã Phú Thái, xã Thanh Miện, xã Gia Lộc, xã Mao Điền, xã Nam Sách và đặc khu Cát Hải. 

Đối với Phụ lục II, 67 đơn vị hành chính cấp xã áp dụng khung bố trí 04 phòng chuyên môn, bao gồm: Phường Nam Đồ Sơn, phường Nam Đồng, phường Ái Quốc, phường Kinh Môn, phường Nguyễn Đại Năng, phường Trần Liễu, phường Bắc An Phụ, phường Phạm Sư Mạnh, phường Nguyễn Trãi, xã Việt Khê, xã Kiến Minh, xã Kiến Hưng, xã Nghi Dương, xã An Hưng, xã An Khánh, xã An Quang, xã An Trường, xã Tiên Lãng, xã Quyết Thắng, xã Tân Minh, xã Tiên Minh, xã Chấn Hưng, xã Hùng Thắng, xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Vĩnh Am, xã Vĩnh Hải, xã Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Thịnh, xã Vĩnh Thuận, xã Lai Khê, xã An Thành, xã Kim Thành, xã Nam An Phụ, xã Thanh Hà, xã Hà Tây, xã Hà Bắc, xã Hà Nam, xã Hà Đông, xã Bắc Thanh Miện, xã Nam Thanh Miện, xã Hải Hưng, xã Nguyễn Lương Bằng, xã Yết Kiêu, xã Gia Phúc, xã Trường Tân, xã Tứ Kỳ, xã Tân Kỳ, xã Đại Sơn, xã Chí Minh, xã Lạc Phượng, xã Nguyên Giáp, xã Ninh Giang, xã Vĩnh Lại, xã Khúc Thừa Dụ, xã Tân An, xã Hồng Châu, xã Cẩm Giang, xã Tuệ Tĩnh, xã Cẩm Giàng, xã Thái Tân, xã Hợp Tiến, xã Trần Phú, xã An Phú, xã Kẻ Sặt, xã Bình Giang, xã Đường An và xã Thượng Hồng./.