Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng vừa ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 26/5/2026 về giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Đây là văn kiện chiến lược mang tính bước ngoặt nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ nhằm tháo gỡ triệt để các nút thắt vận hành trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp mới, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển bền vững và bứt phá của thành phố cảng hướng tới cột mốc năm 2030.

Thực trạng cán bộ cơ sở trước yêu cầu chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương

Thành phố Hải Phòng hiện có diện tích tự nhiên đạt 3.194,72 km² với quy mô dân số phát triển mạnh mẽ vượt ngưỡng 4 triệu người, được tổ chức hành chính thành 114 xã, phường và đặc khu. Quy mô của Đảng bộ thành phố rất lớn với hệ thống tổ chức chặt chẽ bao gồm 118 đảng bộ trực thuộc Thành ủy, 1.878 tổ chức cơ sở đảng, 8.161 tổ chức đảng trực thuộc, 403 chi bộ trực thuộc đảng ủy bộ phận và 245.069 đảng viên. Ngay khi bước vào giai đoạn tổ chức mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo quy định mới, bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Trung ương và Ban Thường vụ Thành ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy các xã, phường, đặc khu đã khẩn trương cụ thể hóa thành các kế hoạch hành động. Toàn hệ thống chính trị cấp cơ sở đã tập trung cao độ cho việc phân công, sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bổ sung cơ sở vật chất và trang thiết bị làm việc để bảo đảm các hoạt động quản lý nhà nước luôn được vận hành thông suốt, hiệu lực và hiệu quả.

Trong quá trình triển khai thực tế, đội ngũ cán bộ cơ sở của thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực và thể hiện rõ nét vai trò nòng cốt tại địa phương. Về cơ bản, số lượng cán bộ, công chức cấp xã được bảo đảm ổn định, đa số đồng chí đã có khả năng tác nghiệp rất tốt trên các phần mềm điện tử, sở hữu kỹ năng lãnh đạo, điều hành và xử lý công việc hành chính một cách hiệu quả. Phần lớn đội ngũ cán bộ thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tư tưởng kiên định, luôn năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung và giữ gìn được phẩm chất đạo đức trong sạch. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền thành phố luôn dành sự quan tâm đặc biệt, kịp thời điều động và biệt phái cán bộ từ các sở, ban, ngành về hỗ trợ trực tiếp cho các địa phương đang gặp khó khăn hoặc thiếu hụt nhân lực. Đồng thời, Hải Phòng cũng đi đầu trong việc ban hành và thực hiện các cơ chế, chính sách thiết thực như chính sách thu nhập tăng thêm theo hiệu quả công việc, hỗ trợ kinh phí đi lại hoặc thuê nhà ở, từ đó tạo tâm lý yên tâm công tác, khơi dậy tinh thần cống hiến trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp cơ sở.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Ban Thường vụ Thành ủy cũng thẳng thắn nhìn nhận và chỉ ra những hạn chế, bất cập còn tồn tại trong đội ngũ cán bộ cấp xã hiện nay. Chất lượng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cơ sở phát triển chưa đồng đều giữa các địa bàn, đặc biệt là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các chuyên gia, công chức được đào tạo chuyên môn sâu trong các lĩnh vực then chốt như khoa học công nghệ, y tế, quản lý đất đai, môi trường, quy hoạch và quản lý đô thị. Năng lực tham mưu, cụ thể hóa các nghị quyết của cấp trên vào thực tiễn địa phương của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, kỹ năng ứng dụng các nền tảng số, công nghệ số trong cải cách hành chính chưa thực sự thuần thục. Tính tiền phong, gương mẫu, năng lực cụ thể hóa và điều hành của một số cấp ủy, cán bộ chủ chốt cấp xã có mặt chưa cao; công tác đánh giá cán bộ ở vài nơi vẫn chưa gắn chặt với sản phẩm đầu ra cụ thể. Những hạn chế này xuất phát từ nguyên nhân khách quan là tiến độ chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 02 cấp diễn ra nhanh chóng, khối lượng công việc phát sinh ở cơ sở quá lớn, trong khi nguồn cán bộ tại chỗ chất lượng cao chưa đáp ứng kịp thời. Thêm vào đó, trụ sở làm việc của đa số xã, phường còn nhỏ hẹp, xuống cấp hoặc bị phân tán, công tác kiểm tra, giám sát ở một số nơi còn lúng túng, chưa quyết liệt.

Quan điểm chỉ đạo và mục tiêu chiến lược đến năm 2030

Về quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết số 09-NQ/TU quán triệt một cách nghiêm túc, sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của Trung ương và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược và cấp cơ sở. Thành ủy Hải Phòng xác định công tác cán bộ phải xuất phát từ thực tiễn yêu cầu nhiệm vụ của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, thực hiện nghiêm phương châm quyền lực đi đôi với trách nhiệm, nhiệm vụ gắn liền với nguồn lực và sử dụng phải đi đôi với đãi ngộ xứng đáng. Thành phố quyết tâm thực hiện hiệu quả cơ chế sàng lọc theo chủ trương có vào - có ra, có lên - có xuống, kiên quyết đưa ra khỏi vị trí công tác những người không đủ phẩm chất, năng lực hoặc có biểu hiện đùn đẩy, né tránh trách nhiệm. Người đứng đầu cấp ủy phải chịu trách nhiệm chính và toàn diện trước những sai phạm của cán bộ thuộc quyền quản lý, đồng thời phải gắn chặt công tác cán bộ với tiến trình chuyển đổi số, siết chặt kỷ cương công vụ và đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí tiêu cực.

Mục tiêu tổng quát của Nghị quyết là tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, vững vàng về lý luận, có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, khát vọng cống hiến mạnh mẽ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển chung của địa phương. Việc xây dựng đội ngũ phải bảo đảm tính kế thừa, phát triển và sự chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ cán bộ, tạo nền móng vững chắc góp phần xây dựng Hải Phòng đến năm 2030 trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống tầm cỡ khu vực Đông Nam Á. Điều này đòi hỏi toàn bộ hệ thống chính trị phải vào cuộc để chuẩn hóa toàn diện đội ngũ cán bộ từ cấp xã trở lên cả về trình độ chuyên môn, lý luận chính trị lẫn kỹ năng thực tiễn.

Để hiện thực hóa mục tiêu tổng quát, thành phố đề ra các mục tiêu cụ thể đầy thách thức đến năm 2030 đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của các cấp ủy đảng. Trước hết là việc hoàn thiện, chuẩn hóa, đồng bộ các quy định, quy chế về công tác cán bộ nhằm xây dựng đội ngũ đáp ứng hoàn toàn chuẩn chức danh và khung năng lực vị trí việc làm. Thành phố đặt chỉ tiêu hoàn thành bố trí 100% bí thư cấp ủy, chủ tịch ủy ban nhân dân và chủ nhiệm ủy ban kiểm tra cấp xã không là người địa phương nhằm đảm bảo tính khách quan trong điều hành. Tỷ lệ cấp ủy viên nữ phấn đấu đạt từ 20% trở lên, đồng thời bắt buộc phải có cán bộ nữ tham gia ban thường vụ cấp ủy cấp xã; tỷ lệ cán bộ trẻ dưới 42 tuổi phải đạt từ 15% trở lên tính cho cả nhiệm kỳ. Về trình độ, mục tiêu đặt ra là 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã phải đạt chuẩn trình độ đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước; đồng thời 100% cán bộ, công chức cấp xã phải được tập huấn chuyên môn nghiệp vụ định kỳ theo ngành, lĩnh vực và bồi dưỡng kỹ năng bổ trợ chuyên sâu. Thành phố cũng phấn đấu có từ 50% trở lên số xã, phường, đặc khu có cán bộ luân chuyển từ thành phố hoặc cấp huyện về đảm nhiệm các chức danh chủ chốt; tỷ lệ cán bộ có trình độ khoa học công nghệ tham gia cấp ủy đạt từ 5% trở lên, mỗi địa phương có ít nhất một cán bộ trình độ khoa học công nghệ trong các chức danh lãnh đạo chủ chốt và có ít nhất một cán bộ trẻ giữ các chức danh lãnh đạo trong Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân hoặc Đảng ủy.

Hệ thống nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng cán bộ

Nhóm nhiệm vụ và giải pháp đầu tiên được Ban Thường vụ Thành ủy nhấn mạnh là tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ. Các cấp ủy phải đẩy mạnh việc giáo dục chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nâng cao đạo đức cách mạng, thực hiện nghiêm túc chế độ học tập lý luận chính trị bắt buộc, đặc biệt quan tâm đến đối tượng cán bộ trẻ. Toàn đảng bộ kiên quyết đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ động ngăn chặn và xử lý nghiêm các biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ. Qua đó, khơi dậy tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân với phương châm hành động sâu sắc là khi đã chọn con đường vì sự phồn vinh của đất nước thì không được phép nản lòng trước bất kỳ khó khăn, thử thách nào.

Nhóm giải pháp thứ hai tập trung vào việc kiện toàn, tinh gọn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị cơ sở gắn với vị trí việc làm. Các địa phương phải thường xuyên rà soát để kịp thời bổ sung các chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý còn khuyết thiếu, tuyệt đối không được để tình trạng khuyết cán bộ kéo dài gây ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành. Việc sắp xếp cán bộ phải dựa trên nguyên tắc đúng người, đúng việc, đúng địa bàn, tạo ra cơ chế phối hợp hữu hiệu giữa cán bộ có kinh nghiệm lâu năm và cán bộ trẻ năng động. Khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã theo đúng tinh thần Nghị định số 370/2025/NĐ-CP; tăng thêm số lượng Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã nhiệm kỳ 2026 - 2031 và tinh gọn các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc. Đồng thời, ban hành Kết luận về nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố để xây dựng "cánh tay nối dài" vững chắc của Đảng ở khu dân cư.

Nhóm giải pháp thứ ba mang tính đột phá là đổi mới đồng bộ, mạnh mẽ tất cả các khâu trong công tác cán bộ từ đánh giá, quy hoạch đến đào tạo và đãi ngộ. Thành phố thay đổi phương thức đánh giá cán bộ theo hướng đa chiều, định lượng bằng sản phẩm, thực hiện đánh giá hằng quý và cả năm dựa trên kết quả thực hiện công việc cụ thể cùng sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp; kiên quyết thay thế ngay những cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ trong hai quý liên tiếp. Hệ thống đánh giá mới sẽ tập trung sát sao vào bốn chỉ số chính bao gồm kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng phục vụ nhân dân, năng lực phối hợp liên ngành và kỷ luật, liêm chính công vụ. Trong công tác quy hoạch và đào tạo, thành phố thực hiện phương châm quy hoạch “động” và “mở”, triển khai kế hoạch đào tạo giai đoạn 2026 - 2030 chú trọng vào môi trường số và kỹ năng giao tiếp hành chính, đồng thời mở các lớp đại học văn bằng hai chuyên ngành khoa học công nghệ, y tế, xây dựng, đất đai. Đối với chính sách thu hút và đãi ngộ, thành phố triển khai hiệu quả Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND về thu hút nhân tài, ưu tiên tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc về các ngành khoa học công nghệ, quản lý đất đai, xây dựng vào làm việc tại cấp xã, ưu tiên ngân sách cho cải cách tiền lương và nghiên cứu chính sách hỗ trợ đặc thù cho cán bộ luân chuyển về cơ sở.

Nhóm giải pháp thứ tư và thứ năm chú trọng vào việc siết chặt kiểm soát quyền lực, tăng cường kiểm tra, giám sát, đổi mới lề lối làm việc gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và đầu tư cơ sở vật chất. Thành phố tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công vụ, xử lý nghiêm minh các hành vi chạy chức, chạy quyền, tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ; nghiêm cấm việc quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ khi chưa có kết luận rõ ràng về tiêu chuẩn chính trị, đồng thời phát huy tối đa vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc và nhân dân. Bên cạnh đó, đổi mới mạnh mẽ lề lối làm việc của cán bộ cấp xã từ thụ động sang chủ động, trực tiếp xử lý văn bản và kiểm đếm công việc theo tuần, tháng, xây dựng văn hóa công sở "kiến tạo phát triển", xử lý nghiêm biểu hiện hách dịch, cửa quyền. Thành phố thí điểm áp dụng cơ chế thử thách có thời hạn ở các vị trí trọng yếu, thiết kế danh mục việc khó cần người chịu trách nhiệm và cơ chế xin ý kiến nhanh, đặc biệt đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có kiểm soát trong dự báo rủi ro, số hóa 100% hồ sơ quản lý cán bộ và phấn đấu đến năm 2030 có 100% cấp xã có trụ sở làm việc chung khang trang cho khối Đảng, chính quyền và đoàn thể. Cuối cùng, nhóm giải pháp thứ sáu tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tham mưu tổ chức cán bộ ở cơ sở thực sự công tâm, khách quan, chuyên nghiệp, đồng thời khuyến khích thực hiện điều động, chuyển đổi vị trí công tác đối với người đứng đầu ban tổ chức cấp ủy cấp xã đã giữ chức vụ từ 05 năm trở lên nhằm ngăn ngừa trì trệ.

Phân công tổ chức thực hiện và lộ trình chi tiết triển khai Nghị quyết

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống một cách thực chất và đạt hiệu quả cao nhất, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Phụ lục nhiệm vụ chi tiết kèm theo, phân công rõ trách nhiệm chủ trì, cơ quan phối hợp và thời hạn hoàn thành cho từng đơn vị trong hệ thống chính trị. Ngay trong tháng 6 năm 2026, đảng ủy các xã, phường, đặc khu phải khẩn trương hoàn thành rà soát, sắp xếp cán bộ theo nguyên tắc đúng người, đúng việc, đúng địa bàn; Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố phải hoàn thành phương án bố trí tổ chức bộ máy các phòng chuyên môn cấp xã theo Nghị định số 370/2025/NĐ-CP; Ban Tổ chức Thành ủy hoàn thành rà soát, sửa đổi bộ tiêu chí đánh giá cán bộ theo quý và năm. Tiếp sau đó, trong tháng 7 năm 2026, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố phải hoàn thành Đề án đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; Ban Tổ chức Thành ủy chủ trì phối hợp ban hành Kết luận về nâng cao chất lượng đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố. Cũng trong năm 2026, Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố có trách nhiệm hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập như trường học, y tế, đồng thời các cơ quan chức năng phối hợp nghiên cứu ban hành Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố về chế độ chính sách đặc thù cho cán bộ luân chuyển về cơ sở, hướng tới lộ trình dài hạn đến năm 2030 hoàn thành bố trí 100% bí thư, chủ tịch Ủy ban nhân dân, chủ nhiệm ủy ban kiểm tra cấp xã không là người địa phương.

Về phân công trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan tham mưu, giúp việc của Thành ủy và các đơn vị liên quan, Ban Thường vụ Thành ủy giao Ban Tổ chức Thành ủy là cơ quan chủ trì, phối hợp với các cơ quan chuyên trách theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra và định kỳ báo cáo việc triển khai thực hiện Nghị quyết, đồng thời tham mưu tổ chức sơ kết, tổng kết theo quy định. Đảng ủy Hội đồng nhân dân thành phố và Đảng ủy Ủy ban nhân dân thành phố có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để cụ thể hóa các chính sách đãi ngộ, tiền lương, bố trí nguồn kinh phí thực hiện ổn định và xây dựng kế hoạch đào tạo chuyên sâu giai đoạn 2026 - 2031. Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy, Trường Chính trị Tô Hiệu đảm nhiệm công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đẩy mạnh tuyên truyền nhân rộng những mô hình hay, cách làm sáng tạo và tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho cán bộ cấp xã. Ủy ban Kiểm tra Thành ủy chủ trì xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất toàn bộ quá trình thực hiện Nghị quyết để kịp thời chấn chỉnh các nơi làm hình thức, đối phó. Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu tất cả các cấp ủy, cơ quan, địa phương, đơn vị căn cứ chức năng nhiệm vụ khẩn trương triển khai thực hiện nghiêm túc, định kỳ hằng năm báo cáo kết quả thực hiện về Ban Thường vụ Thành ủy qua Ban Tổ chức Thành ủy trước ngày 15 tháng 12 để tổng hợp, theo dõi.

Nghị quyết số 09-NQ/TU đã thể hiện rõ nét tư duy đột phá, tinh thần hành động quyết liệt, toàn diện và tầm nhìn chiến lược của Đảng bộ thành phố Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới. Việc chuẩn hóa, nâng cấp và nâng cao toàn diện chất lượng đội ngũ cán bộ ngay từ cấp cơ sở chính là việc xây dựng nền móng vững chắc nhất để Hải Phòng tự tin vượt qua mọi thách thức, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội lớn lao, khẳng định vững chắc vị thế một đô thị cảng văn minh, hiện đại, sinh thái và đáng sống trong tương lai gần./.